X
تبلیغات
رایتل
تاریخ : دوشنبه 3 آذر‌ماه سال 1393 | 11:42 ب.ظ | نویسنده : گوهر پارسی

«  ه  »  بیان حرکت ( غیرملفوظ) :

واج پایانی برخی از واژه ها مانند « نامه، خانه، آشیانه، لحظه، پیوسته و ... » صدای  ــِـ می دهد و با واج پایانی واژه هایی مانند « کوه، راه، دَه، دِه، چاه، چهچه، تشبیه و ...  از نظر تلفظ تفاوت دارد. گروه نخست را « های بیان حرکت یا غیرملفوظ» و گروه دوم را « های ملفوظ » می نامند.

برای تشخیص این دو گروه از یکدیگر کافی است یک صفت یا اسم به این واژه ها افزوده شود؛ مانند:

 نامهِ سرگشاده ، خانهِ ما ، آشیانهِ کرکس و...

کوهِ بلند، راهِ یادگیری ، دِهِ ما   و ... .

برای افزودن واژه ای به گروه نخست ، نمی توان کسره نقش نما را به پایان آنها افزود چون مصوت هستند و صدای  ـِ  می دهند و دومصوت در یک هجا قرار نمی گیرند؛ به ناچار از واج میانجی
« ی» استفاده می کنیم؛ نمونه:

نامه ی ِ سرگشاده( نامة سرگشاده) ، خانه ی ِ ما (خانة ما ) ، آشیانه ی ِ کرکس ( آشیانة کرکس)

امّا در واژه های گروه دوم، نقش نمای اضافه، بدون نیاز به یای میانجی بین دو واژه قرار ـ
می گیرد؛ نمونه:

کوه ِ بلند، راه ِ یادگیری ، دِه ِ ما   و ... .

هرگاه بخواهیم  به واژه های گروه دوم پسوندی بیفزاییم، «  ه  »  بیان حرکت ( غیرملفوظ) در پایان واژه ها به « گ » تبدیل می شود؛ به گفتة برخی از دستورنویسان، از واج میانجی « گ » استفاده می کنیم؛ نمونه: مردانه + ی = مردانگی / دیوانه + ی = دیوانگی

برخی از واژه های عربی راه یافته به زبان فارسی نیز از این شیوه پیروی کرده اند؛ نمونه:
(سلیقه) بی سلیقه + ی = بی سلیقگی /  حوصله : بی حوصلگی




گوهر پارسی